Elifin Günlüğü

Gazetelerde Türkiye’de okuma yazma oranlarıyla ilgili verilern değerlendirildiği manşetler var. Öğle haberlerinde, NTV’de “Türkiyede Okur Yazarlık” başlığıyla verilen haberin konuğu Gökçe Uysal Kolaşin, TÜİK verilerinden hareketle, genel, bölgesel ve cinsiyet farklılığına göre okuma yazma oranlarımızdaki düşüklük üzerine konuşuyor. Bahçeşehir Üniversitesi Betam (Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi) bünyesinde yer alan çalışma verileri şurada. Çarpıcı olduğu düşünülen bir veri de çalışmanın manşetinde: “4 Milyon 742 bin kadın okuma yazma bilmiyor.”

“Hâce-i evvel” Ahmet Midhat’ın tâ Tanzimat yıllarında kendine biçtiği misyon ve gerekçesiyle ilgili bir özet bilgiyi yorumsuz aktarmış olayım. Oğlu, Ahmet Midhat’a çok sayıda eser yazmış olması dolayısıyla bir soru yöneltir. Ahmet Okuduğum kaynakta (Ahmet Midhat Efendi’nin doğumunun 150.yıldönümü için TDK’da düzenlenen toplantıda yapılan konuşmalar Türk Dili dergisinde özel ve hacimli bir bölüm olarak yayınlanmıştı.) Hamza Zülfikar, Ahmet Midhat’ın yanıtını özetleyerek aktarmış, ben de o haliyle notlarım arasına almışım:

“Bu cevabında Ahmet Midhat Efendi, kısaca, edebî sayılabilecek hiçbir eser yazmadığını, çünkü o sıralarda memleketin nüfusunun yüzde doksan dokuzunun edebiyattan anlamadığını, kendisininse, çoğunluğa seslenmek, onları aydınlatmak, onların dertlerini dile getirmek istediğini, nüfusunun yüzde doksandokuzu koyu bilgisizlik içinde olan bir memlekette, en basit düşünceleri sökemeyen kimselere edebî eser vermenin aç bir kişiye meyve ikram etmek kadar anlamsız bir davranış olacağını söylemiştir.” (Türk Dili, Ahmet MidhatEfendi Özel Bölümü)