Eki 29 2009

“Bir ufk-ı i’tilâ açılır, yükselir hayât”

Geçen yıl AST’ın sahnelediği Her Yönüyle Atatürk oyununda yer alan bir sahne, Sadi Borak’ın Atatürk ve Edebiyat (1972) kitabında da yer alıyor. Bu sahnenin bence en önemli yanı, eylemliliğin nedenini, niçinini, nasılını besleyen değerlere de göndermede bulunması…

Tevfik Fikret ve Atatürk
Mustafa Kemal, Manastır Askerî İdadisi’nde öğrenci… Arkadaşları arasında Bursa’dan gelen Ömer Naci de var. Kendisi fen derslerinde, Ömer Naci edebiyatta öne çıkar.

“Bir gün Ömer Naci, Mustafa Kemal’den kitap istedi. Kendisine uzatılan kitaplara şöyle bir göz attı. Bunlar, Mustafa Kemal’in bilim dünyasını saran fen dersleri ile ilgili kitaplardı. Ömer Naci, ağır basan bu yönünü kabul ettirmek için olacak, kitapları eliyle iterken:

-Bunlar, dedi, ders kitabı. O halde ben sana vereyim.”

Ömer Naci’nin verdiği metinler arasında Namık Kemal’e ait olanlar, Atatürk’ün özellikle ilgisini çeker. Hürriyet ve vatan kavramlarının karşılık bulduğu bir ortak heyecanda o satırlarla buluşur. Şiirlerden gelen heyecan, tarih öğretmeni Mehmet Tevfik Bey’den gelen bilgilerle desteklenir.

“Şiir ve edebiyat, Mustafa Kemal için fen dersleriyle artık bir hizaya gelmişti.

Bir gün Askerî Kitabet öğretmeni Alay Emini Mehmet Âsım Beyefendi, Mustafa Kemal’i ders dışı edebî kitaplara eğilmiş görünce başına dikildi;
’Bunlar, dedi; senin asker olmana engel olur. At bu kitapları, kendini askerliğe ver.’

Ama kor  düşmüştü bir  kez yüreğine. Kendini tüm edebiyata -vermiyecekti ama yine de edebî yapıtları ve özellikle Namık Kemal’le Tevfik Fikret’i gizli gizli okumaya devam edecekti.”

Birikiminiz neye dayanıyorsa, eylemleriniz de onunla biçimleniyor…

“Ferda senin!” dedim, beni alkışladın; hayır,
Bir şey senin değil, sana ferda vedîadır;
Her şey vedîadır sana, ey genç, unutma ki
Senden de bir hesâp arar âtî-yi müştekî.
Mâzîye şimdi sen bakıyorsun pür intibah.
Âtî de senden eyleyecek böyle iştibâh.
Her uzvu gird-bâd-ı havâyicle sarsılan
Bir neslin oğlusun; bunu yâd et zaman zaman.
Asrın, unutma, bârikalar asr-ı feyzidir:
Her yıldırımda bir gece, bir gölge devrilir,
Bir ufk-ı i’tilâ açılır, yükselir hayât;
Yükselmeyen düşer: ya terakkî, ya inhitat!
                                                                                      Tevfik Fikret


Yorum ““Bir ufk-ı i’tilâ açılır, yükselir hayât””

Yorum